مبحث «استشفاع (طلب شفاعت) از اموات»، ازجمله مباحث کلیدی و چالشبرانگیز در ساحت «توحید در عبادت» و تبیین جایگاه والای اولیای الهی در اندیشۀ اسلامی است. جریان وهابیت با رویکردی خاص، طلب شفاعت از مردگان را مصداقی از شرک در عبادت میانگارد و آن را در تضاد با بنیادهای توحیدی میداند؛ آنان با استناد به ظواهر برخی آیات و روایات، این باور را شرک اکبر و موجب خروج از دایرۀ اسلام قلمداد میکنند و در تلاش برای مشروعیتبخشی به ادعای خود، همسویی سایر مذاهب اسلامی با این دیدگاه را فریاد میزنند. این پژوهش، با رویکردی انتقادی و با تکیه بر تحلیل آثار متقن فقیهان و عالمان برجستۀ مالکی، به بازخوانی این ادعا میپردازد و نشان میدهد که نهتنها فقه مالکیه با این تلقی فاصله دارد، بلکه سیره و فتوای بزرگان این مذهب، همچون مالک بن انس (م179ق)، قاضی عیاض (م544ق)، ابنالحاج (م737ق) و شهابالدین زرقانی (م1122ق)، گواهی روشن بر مشروعیت و بلکه استحباب استشفاع از اموات و توسل به آنان است. یافتههای این نوشتار، ضمن واکاوی منابع اصلی مذهب مالکی، این حقیقت را نشان میدهد که استشفاع از اموات جزء باورهای فقهای مالکی بوده است و در کتابهای خود به آن پرداختهاند.
