1
دانشآموختۀ دورۀ دکتری تفسیر تطبیقی جامعة المصطفی العالمیة.
2
دانشآموختۀ دورۀ دکتری جریانهای کلامی معاصر جامعة المصطفی العالمیة.
چکیده
این پژوهش به بررسی ادعای عبدالرحمن دمشقیه، دربارۀ تکفیر اهلسنت از سوی شیعۀ امامیه، میپردازد. دمشقیه در کتاب خود با استناد به آرای صاحب حدائق، علامه مجلسی و صاحب جواهر مدعی شده است که شیعۀ امامیه، اهلسنت را کافر میداند.این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی روایات و آرای فقهای شیعه پرداخته است و به این نتیجه رسیده است که کفر اشارهشده در برخی روایات، ناظر به کفر در مقابل ایمان است، نه کفر در مقابل اسلام. به عبارت دیگر، انکار ولایت ائمه ( موجب خروج از ایمان میشود، اما شخص را از دایرۀ اسلام خارج نمیکند؛ زیرا اهلسنت بهطور کلی از ایمان خارج نیستند، بلکه در توحید، نبوت، معاد و... مؤمن هستند و دربارۀ ولایت دچار خلل هستند. همچنین، ادلهای، مانند شمول طهارت مسلمین، سیرۀ مستمر معاشرت با اهلسنت و روایات تفکیک بین اسلام و ایمان، مؤید این دیدگاه هستند. علمای بزرگی، مانند خواجه طوسی، شیخ مفید، شیخ صدوق، شیخ طوسی، علامه حلی، شیخ انصاری، امام خمینی و سید ابوالقاسم خویی به صراحت اهلسنت را مسلمان دانستهاند. تنها نواصب، غلات و خوارج از دیدگاه شیعه کافر محسوب میشوند. بنابراین، ادعای دمشقیه مبنی بر تکفیر عمومی اهلسنت توسط شیعه، فاقد پایۀ استنادی محکم است و با بررسی جامع منابع فقهی و روایی رد میشود.
