1
دانشآموختهٔ کارشناسی مؤسسهٔ آموزشیپژوهشی امام خمینی و دانشپژوه مؤسسهٔ سراج منیر توحید.
2
دانشآموختۀ سطح چهار حوزه و پژوهشگر نقد وهابیت.
چکیده
توسل به اولیای الهی از جایگاه والایی میان مسلمانان برخوردار است؛ بااینحال، از زمان ظهور جریان فکری وهابیت، شیوه و گسترۀ این عمل، بهویژه درخصوص توسل به جاه، مقام و حق اولیای الهی، به یکی از مسائل مناقشهبرانگیز تبدیل شده است. پژوهش حاضر با روش تحلیلی-تطبیقی، به بررسی دیدگاه وهابیت و مذهب شافعیه، بهعنوان یکی از مذاهب فقهی اهلسنت، دربارۀ این نوع توسل میپردازد. مقالۀ حاضر در پی آن است که ضمن تبیین دیدگاهها و مبانی استدلالی دو طرف، نقاط اشتراک و افتراق میان آنها را آشکار سازد. این دو دیدگاه در روش مواجهه با نص و نتیجهگیری فقهی با یکدیگر در تقابل کامل قرار دارند؛ وهابیان با سوءاستفاده از اصل «توقیفی بودن عبادات» و با توجیه و تأویل نصوص وارده این نوع از توسلات را بدعت و مقدمه شرک میدانند؛ درحالیکه شافعیه با استناد به قرآن، سنت و سیرۀ پیشینیان، آن را عملی مشروع و ریشهدار در سنت اصیل اسلامی ارزیابی میکنند.
