مجله سراج منیر

مجله سراج منیر

بررسی تطبیقی دیدگاه مالکی‌ها و وهابیت دربارۀ توسل به جاه، مقام و حق

نوع مقاله : مقاله علمی - ترویجی

نویسنده
دانش آموخته سطح چهار حوزه و پژوهشگر نقد وهابیت.
چکیده
بحث توسل یکی از مباحث چالش‌برانگیز میان وهابیت و سایر مسلمانان است. اگرچه مشروعیت برخی از انواع توسل مورد اتفاق، و عدم مشروعیت برخی دیگر مورد اجماع است، اما شماری از مصادیق آن -مانند توسل به جاه، مقام و حق اولیای الهی- محل مناقشه میان وهابیت و دیگر مسلمانان است. در این تحقیق، دیدگاه وهابیت با دیدگاه مالکیه -به‌عنوان یکی از مذاهب فقهی چهارگانه اهل سنت- درباره توسل به جاه و مقام، به‌صورت تطبیقی مورد بررسی قرار می‌گیرد. این پژوهش به دنبال آن است که روشن سازد هر یک از این دو گروه چه عقیده و دیدگاهی در این زمینه دارند و نقاط اشتراک و افتراقشان در این بحث کدام است. هدف اصلی پژوهش، تبیین تفاوت‌ها و اشتراکات این دو نگاه است. وهابیت، توسل به جاه، مقام و حق اولیای الهی را بدعت، حرام و حتی مقدمه‌ای برای شرک دانسته و بر ترک آن تأکید دارد. عمده دلیل آنان در این زمینه، عدم انجام چنین توسل‌هایی از سوی پیامبر، صحابه و تابعین، و نیز نافع نبودن جاه کسی برای غیر اوست. در مقابل، علمای مالکی این نوع توسل را جایز و مشروع دانسته‌اند، تا جایی که در سیره عملی بسیاری از علمای مالکی، نمونه‌هایی از این نوع توسل مشاهده می‌شود. ادله آنان نیز روایات وارده در این زمینه است. البته برخی از علمای مالکی حکم به عدم جواز آن داده‌اند، اما برخلاف وهابیت، آن را بدعت ندانسته و صرفاً به نافع نبودن جاه اولیا برای دیگران استدلال کرده‌اند.
کلیدواژه‌ها