مجله سراج منیر

مجله سراج منیر

توحید و شرک در نجد قبل از ظهور محمد بن عبدالوهاب

نوع مقاله : مقاله علمی - ترویجی

نویسنده
دانش آموخته حوزه علمیه قم و کارشناسی تاریخ اسلام.
چکیده
از روزی که محمد بن عبدالوهاب جنبش خویش را در صحرای نجد آغاز کرد، موافقان و مخالفان اظهار نظرهای متفاوتی درباره او ابراز کرده­اند. یکی از جنجالی­ترینِ این اظهار نظرها، در مسلمان یا مشرک بودن ساکنین سرزمین نجد است. نکته درخور توجه این است که این جنبش، بر مشرک دانستن مسلمانان نجد استوار است؛ زیرا محمد بن عبدالوهاب به­دلیل مشرک خواندن آنان، جهاد با آنان را جایز شمرد. در حقیقت نکته کلیدی و مهم در تأیید این جنبش، ثبوت شرک، انحراف، بدعت و خرافه در میان مسلمانان نجد است که بر اساس آن مسلمانان مرتد به­شمار رفته­اند و حکم به­جهاد با آنان صادر شده است. پس اگر نتوان این­گونه موارد را ثابت کرد، این جنبش با چالشی اساسی روبه­رو خواهد شد. از طرفی دیگر، برخی از علما و مورخان وهابی بحث و گفتگو در زمینه توحید و شرک قبل از ظهور محمد بن عبدالوهاب را خط قرمز وهابیت می­دانند و از آن بر حذر می­دارند.